Het monument voor Friedrich Barbarossa bij Silifke – geschiedenis en route

Mersin AttractiesHet monument voor Friedrich Barbarossa bij Silifke – geschiedenis en route

Het monument voor Friedrich Barbarossa: waar de kruistocht eindigde

Aan de oever van de rivier Göksu, 9 kilometer ten westen van Silifke, staat een bescheiden monument met een tweetalige inscriptie – in het Duits en Turks. Het monument voor Frederik Barbarossa markeert de plek waar op 10 juni 1190 het leven eindigde van een van de machtigste heersers van middeleeuws Europa: keizer Frederik I Barbarossa van het Heilige Roomse Rijk. Hij leidde een enorm leger tijdens de Derde Kruistocht en was al dicht bij zijn doel toen de oversteek van een kleine bergrivier alles tenietdeed. Het monument voor Frederik Barbarossa is vandaag de dag een plek van historische herinnering, een bedevaartsoord voor Duitse toeristen en een rustig hoekje aan de rivier, waar de geschiedenis heel anders wordt ervaren dan in museumzalen.

Geschiedenis en oorsprong van het monument voor Frederik Barbarossa

Frederik I Barbarossa is een van de sleutelfiguren uit het middeleeuwse Europa. Als keizer van het Heilige Roomse Rijk vanaf 1155 regeerde hij bijna vier decennia en maakte hij van het rijk de dominante macht in Centraal-Europa. De bijnaam "Barbarossa" – "Roodbaard" – kreeg hij van de Italianen vanwege de kenmerkende kleur van zijn baard. Ten tijde van de Derde Kruistocht was hij ongeveer 67–70 jaar oud – naar de maatstaven van de 12e eeuw een man op zeer hoge leeftijd – en toch leidde hij persoonlijk het leger.

De Derde Kruistocht (1189–1192) werd georganiseerd als reactie op de verovering van Jeruzalem door Saladin in 1187. Drie grote vorsten namen eraan deel: Frederik Barbarossa, de Franse koning Filips II Augustus en de Engelse koning Richard I Leeuwenhart. Barbarossa koos voor een route over land door de Balkan en Anatolië, waarbij hij een leger van vele duizenden man meenam – een van de grootste die ooit in West-Europa was verzameld voor een veldtocht naar het Oosten.

De tocht door Anatolië bleek slopend. De Seltsjoekse sultan Kılıçarslan II zorgde voor vrije doorgang – een gedenktekst vermeldt precies deze ‘vriendschappelijke overeenkomst’. Het leger trok door het grootste deel van het schiereiland en was al Cilicië binnengetrokken toen het in juni 1190 halt hield bij de rivier de Saleph – dezelfde rivier die tegenwoordig Göksu heet.

Er bestaan verschillende versies van wat er precies gebeurde op 10 juni 1190. Volgens de ene versie verdronk Barbarossa toen hij de rivier te voet overstak: zijn paard struikelde en de bejaarde keizer kon in volledige wapenrusting niet meer uit het water komen. Volgens de andere versie viel hij van zijn paard en werd hij door de stroming meegesleurd. Historische bronnen verschillen in de details, maar zijn het over één ding eens: de grote kruisvaarder kwam om in de wateren van een kleine bergrivier op weg naar Jeruzalem.

De dood van Barbarossa betekende een ramp voor de veldtocht: het grootste deel van zijn leger keerde terug of verspreidde zich. Slechts een kleine groep zette de tocht over zee voort en voegde zich bij de troepen van Richard en Filips. De regio stond destijds feitelijk onder controle van het Armeense koninkrijk Cilicië – en niet van het Seltsjoekse sultanaat, zoals uit de gedenktekst blijkt.

De eerste gedenksteen op de plaats van de ramp werd in 1971 door de Duitse ambassade geplaatst. In 2012 werd langs de D715 een grootser monument onthuld met een levensgroot standbeeld van de keizer. De locatie werd persoonlijk bepaald door de Duitse ambassadeur, prof. Pascal Hector. Maar al een jaar na de onthulling was het standbeeld verdwenen – alleen de sokkel bleef over. De omstandigheden van de verdwijning zijn officieel niet vastgesteld.

Architectuur en bezienswaardigheden

Sokkel en inscriptie

Tegenwoordig bestaat het monument uit een sokkel van gehouwen steen, waarop vroeger het standbeeld van de keizer stond. De tweetalige inscriptie (Duits en Turks) geeft de tekst van het bord uit 1971 weer: "Keizer Frederik Barbarossa van het Heilige Roomse Rijk, die een vriendschappelijk akkoord had gesloten met de Seltsjoekse sultan Kılıçarslan II over vrije doorgang, verdronk in de rivier Göksu nabij deze plek, terwijl hij met zijn leger op weg was naar Palestina." De inscriptie bevat een historische onjuistheid (de regio was toen Armeens, niet Seltsjoeks), maar draagt een verzoenende boodschap uit.

Uitzicht op de rivier Göksu en het dorp Ekşiler

Het monument staat op een heuvel, vanwaar men uitzicht heeft op de vallei van de rivier Göksu en het dorp Ekşiler aan de overkant. De rivier is hier niet breed, met een snelle stroming en helder bergwater — het is moeilijk te geloven dat deze onopvallende beek de loop van de middeleeuwse geschiedenis heeft veranderd. Het landschap is typisch voor de provincie Mersin: lage bergen, olijfboomgaarden, witgekalkte dorpshuizen. Vlakbij loopt de drukke snelweg D715.

Historisch perspectief: de vesting van Silifke

9 kilometer naar het oosten ligt Silifke — een stad met antieke wortels en een goed bewaard gebleven middeleeuwse vesting op de top van een heuvel. Een bezoek aan de vesting van Silifke kan goed worden gecombineerd met een bezoek aan het monument: hier kunt u zien hoe het verdedigde gebied eruitzag waar het leger van Barbarossa doorheen trok. De stad heeft ook een aardig archeologisch museum.

Interessante feiten en legendes

  • De ondergang van Barbarossa in een klein bergbeekje heeft in Duitsland een hele culturele traditie voortgebracht. Volgens een legende, opgetekend in laatmiddeleeuwse kronieken, is Barbarossa niet gestorven, maar slaapt hij in de Kyffhäuserberg in Thüringen en zal hij opstaan wanneer Duitsland in gevaar is. Zijn dood bij de rivier de Göksu wordt daarbij geïnterpreteerd als een slaap, en niet als de dood.
  • Het standbeeld van Barbarossa, dat in 2012 plechtig werd onthuld, verdween al na een jaar — de verblijfplaats ervan is officieel niet vastgesteld. Dit mysterieuze einde geeft het monument een bijzondere historische ironie.
  • De plaatselijke historicus dr. Mustafa Erim stelde voor om naast het monument een standbeeld op te richten van de Seltsjoekse sultan Kılıçarslan II, die in de inscriptie wordt genoemd, als symbool van de Turks-Duitse historische dialoog.
  • De Derde Kruistocht eindigde, ondanks de dood van Barbarossa, met de ondertekening van een verdrag in Jaffa: Jeruzalem bleef in handen van Saladin, maar christenen kregen toestemming om naar de Heilige Stad te pelgrimeren.
  • De tekst van de gedenktekst bevat een historische onjuistheid: in 1190 werd de regio gecontroleerd door het Armeense koninkrijk Cilicië, en niet door het Seltsjoekse sultanaat. Deze correctie wordt ook vermeld door de auteurs van het artikel op Wikipedia.

Hoe er te komen

Het monument voor Frederik Barbarossa ligt aan de snelweg D715, ongeveer 9 kilometer ten westen van Silifke in de provincie Mersin. De dichtstbijzijnde grote luchthaven is Adana Sakirpasa (ADA), vanwaar het ongeveer 100–110 km is naar Silifke via de D400 in westelijke richting, en vervolgens in zuidelijke richting via de D715.

Met de auto vanuit Adana of Mersin: volg de D400 tot de afslag naar Silifke, vervolgens de D715 richting Taşucu. Het monument is aan de rechterkant van de weg te zien, boven de rivier. Er is geen officiële parkeerplaats; u kunt langs de weg parkeren.

Vanuit Silifke zelf is het monument bereikbaar met de taxi (10–15 minuten) of met een minibus richting Taşucu. Het openbaar vervoer van Adana naar Silifke rijdt regelmatig – vanaf het busstation (otogar) meerdere keren per dag. Silifke is verbonden met Mersin en Adana via rechtstreekse busverbindingen.

Tips voor reizigers

Een bezoek aan het monument duurt niet langer dan 20–30 minuten en kan goed worden gecombineerd met een rondleiding door Silifke: hier zijn een 12e-eeuwse vesting, antieke ruïnes en een klein museum te vinden. Als u tijd heeft, ga dan verder naar het westen langs de kust — na enkele kilometers begint de kust van Mersin met badplaatsen bij Kızkalesi.

De beste tijd voor een reis is de lente en de herfst. In de zomer is het heet in de Göksu-vallei en is de D715 druk met toeristenverkeer. In de winter is het monument open, maar de weg kan glad zijn na regen.

Voor Duitse toeristen heeft deze plek een bijzondere historische betekenis – een soort pelgrimstocht in de voetsporen van de Derde Kruistocht. Voor Russischsprekende reizigers is het monument interessant als een zeldzaam kruispunt van de West-Europese middeleeuwse geschiedenis en de Turkse Middellandse Zee: een plek waar een groots plan botste met de onverschilligheid van de natuur. Het monument voor Frederik Barbarossa is geen monumentaal bouwwerk, maar de symbolische lading ervan staat in geen verhouding tot de afmetingen van het monument zelf.

Jouw comfort is belangrijk voor ons, klik op de gewenste markering om een route te maken.
Vergadering ten gunste van minuten voor de start van
Gisteren 17:48

Ook on topic

Cyaneae (Kianei) — de stad van de sarcofagen in Lycië bij Demre
Cyaneae (Kianei) — de stad van de sarcofagen in Lycië bij Demre
Gisteren 17:48
Güvenpark in Kızılay – het monument voor de veiligheid en het hart van Ankara
Güvenpark in Kızılay – het monument voor de veiligheid en het hart van Ankara
Gisteren 17:48
De Oude Moskee (Mersin) — geschiedenis en architectuur van de Eski Cami
De Oude Moskee (Mersin) — geschiedenis en architectuur van de Eski Cami
Gisteren 17:48
Bagaran — de oude hoofdstad van Armenië in de provincie Kars
Bagaran — de oude hoofdstad van Armenië in de provincie Kars
Gisteren 17:48
Veelgestelde vragen — Het monument voor Friedrich Barbarossa bij Silifke – geschiedenis en route Antwoorden op veelgestelde vragen over Het monument voor Friedrich Barbarossa bij Silifke – geschiedenis en route. Informatie over de werking, mogelijkheden en het gebruik van de dienst.
Frederik I Barbarossa — keizer van het Heilige Roomse Rijk, die vanaf 1155 regeerde. Hij was een van de machtigste vorsten van middeleeuws Europa en leidde op eigen hand de Derde Kruistocht toen hij ongeveer 67–70 jaar oud was. Zijn dood op 10 juni 1190 tijdens de oversteek van de rivier de Göksu betekende een ramp voor de hele campagne: het enorme leger dat op weg was naar Jeruzalem keerde grotendeels terug of verspreidde zich. De kruistocht, waaraan ook Richard I Leeuwenhart en Filips II Augustus deelnamen, verloor daarmee het machtigste continentale leger.
De precieze omstandigheden van zijn dood zijn tot op de dag van vandaag onderwerp van historische discussies. Volgens de meest gangbare versie is de bejaarde keizer verdronken toen hij een rivier doorwaadde: zijn paard struikelde en Barbarossa kon in volledige wapenrusting niet meer aan land komen. Volgens een andere versie viel hij van zijn paard en werd hij meegesleurd door de sterke stroming. Middeleeuwse bronnen verschillen in details, maar zijn het unaniem eens over de datum: 10 juni 1190.
Er staat geen standbeeld op de sokkel. In 2012 werd langs de D715 een levensgroot standbeeld van de keizer feestelijk onthuld, waarvan de locatie persoonlijk was bepaald door de Duitse ambassadeur, prof. Pascal Hector. Ongeveer een jaar na de onthulling verdween het standbeeld echter onder onduidelijke omstandigheden. Tegenwoordig bestaat het monument uit een sokkel van gehouwen steen met een tweetalige (Duits-Turkse) inscriptie die de plek markeert waar Barbarossa omkwam.
Op de inscriptie staat dat Barbarossa een vriendschapsverdrag had gesloten met de Seltsjoekse sultan Kılıçarslan II inzake vrije doorgang. Historici wijzen er echter op dat de regio Kilikia in 1190 in feite onder controle stond van het Armeense koninkrijk Kilikia, en niet van het Seltsjoekse sultanaat. Ondanks deze correctie draagt de gedenktekst een verzoenende boodschap uit en geeft hij de tekst weer van de oorspronkelijke plaquette, die in 1971 door de Duitse ambassade werd geplaatst.
Volgens een legende die is vastgelegd in laatmiddeleeuwse Duitse kronieken, is Barbarossa niet gestorven, maar slechts in slaap gevallen in de Kyffhäuserberg in Thüringen en zal hij ontwaken wanneer Duitsland in gevaar verkeert. Zijn ondergang bij de rivier de Göksu wordt in deze interpretatie niet gezien als een dood, maar als het in slaap vallen. De legende is onderdeel geworden van de Duitse culturele identiteit en heeft het monument veranderd in een soort historische pelgrimsoord voor Duitse toeristen.
Het monument ligt langs de weg in de open lucht en is gratis te bezoeken. Het bekijken van het voetstuk en de inscriptie neemt niet meer dan 20 tot 30 minuten in beslag. De aanbevolen totale tijd voor een bezoek aan het monument, in combinatie met een wandeling langs de rivier de Göksu en een verkenning van de omgeving, is ongeveer 90 minuten. U heeft nog eens zoveel tijd nodig als u het bezoek combineert met een bezoek aan het fort van Silifke en het stadsmuseum, 9 kilometer naar het oosten.
De beste tijd voor een bezoek is de lente (maart–mei) en de herfst (september–november). In de lente is het Göksu-dal bijzonder schilderachtig en is de temperatuur aangenaam. In de zomer is het warm in de vallei en is de D715 overbelast met toeristenverkeer. In de winter is het monument 24 uur per dag toegankelijk, maar na regen kan de weg glad zijn. Er zijn geen officiële openingstijden; het monument is op elk moment van de dag geopend.
Ja, binnen een straal van 15 tot 20 kilometer kun je een afwisselende route samenstellen. Op 9 km naar het oosten ligt Silifke, met een goed bewaard gebleven middeleeuwse vesting uit de 12e eeuw op een heuvel en een klein archeologisch museum. Nog verder naar het westen langs de kust, op enkele kilometers van het monument, begint de Middellandse Zeekust met de stranden bij Kızkalesi – daar bevindt zich ook het beroemde zeekasteel. Dit alles is goed te doen met de auto in één volle dag.
Voor Duitse toeristen is deze plek een soort pelgrimstocht in de voetsporen van de Derde Kruistocht, die verband houdt met een van de sleutelfiguren uit de Duitse geschiedenis. Voor Russischsprekende reizigers is het monument interessant als een zeldzaam kruispunt van de West-Europese middeleeuwse geschiedenis en de Turkse Middellandse Zee: een plek waar een groots militair plan werd tegengehouden door een klein bergriviertje. Ondanks de bescheiden afmetingen van het monument overstijgt de symbolische betekenis ervan de fysieke omvang van het object ruimschoots.
Gebruikershandleiding — Het monument voor Friedrich Barbarossa bij Silifke – geschiedenis en route Het monument voor Friedrich Barbarossa bij Silifke – geschiedenis en route -gebruikershandleiding met een beschrijving van de belangrijkste functies, mogelijkheden en gebruiksprincipes.
De gemakkelijkste manier om het monument te bereiken is vanuit Silifke — het ligt slechts 9 km ten westen daarvan. Als u naar deze regio vliegt, is de dichtstbijzijnde grote luchthaven Adana Sakirpasa (ADA), vanwaar het ongeveer 100–110 km is naar Silifke via de D400, en vervolgens zuidwaarts via de D715. Vanuit Mersin naar Silifke is het ongeveer 80 km. Silifke kan als uitvalsbasis voor een dagtrip dienen: er zijn hier hotels, cafés en vertrekpunten voor verschillende routes.
Met de auto: volg vanuit Adana of Mersin de D400 tot aan de afslag naar Silifke, en neem vervolgens de D715 richting Taşucu. Het monument ligt aan de rechterkant van de weg boven de rivier, ongeveer 9 km van het centrum van Silifke. Er is geen officiële parkeerplaats – u kunt langs de kant van de weg parkeren. Zonder auto: vanuit Adana rijden er regelmatig bussen naar Silifke vanaf het otogar (meerdere keren per dag); vanuit Silifke naar het monument – met de taxi (10–15 minuten) of met een minibus richting Taşucu; vraag de chauffeur om te stoppen bij het Barbarossa-monument.
Het monument staat op een heuvel boven de rivier. Begin met het lezen van de tweetalige (Duits-Turkse) inscriptie op de sokkel — deze geeft de tekst van het bord uit 1971 weer en geeft een korte samenvatting van de historische omstandigheden rond de dood van de keizer. Bekijk vervolgens de vallei van de rivier Göksu met de tegenoverliggende oever en het dorp Ekşiler: juist deze onopvallende bergrivier met snelle stroming werd Barbarossa fataal. Vlakbij loopt de drukke snelweg D715 – wees voorzichtig bij het oversteken.
Voor of tijdens het bezoek is het nuttig om de belangrijkste feiten nog eens in herinnering te brengen: het leger van Barbarossa trok in het kader van de Derde Kruistocht (1189–1192) naar Jeruzalem; zijn ondergang hier betekende in feite het einde van het machtigste van de drie legers. Let erop dat de inscriptie een historische onjuistheid bevat met betrekking tot de Seltsjoekse controle over de regio — in 1190 regeerde hier het Armeense koninkrijk van Cilicië. Dit maakt het monument niet alleen interessant voor liefhebbers, maar ook voor mensen die geïnteresseerd zijn in een kritische kijk op historische bronnen.
Ga na het monument in oostelijke richting via de D715 naar Silifke. Op de top van de heuvel boven de stad staat een goed bewaard gebleven middeleeuwse vesting uit de 12e eeuw — van hieruit heeft u uitzicht op de Göksu-vallei en de omliggende bergen. Zo krijgt u een goed beeld van hoe het gebied eruitzag waar het leger van Barbarossa doorheen trok. In de stad is ook een klein archeologisch museum met vondsten uit de regio. Voor beide bezienswaardigheden heeft u 2–3 uur nodig.
Als je tijd over hebt, loop dan vanaf het monument verder naar het westen langs de kust – na een paar kilometer begint de Middellandse Zeekust. Hier ligt Kızkalesi met het beroemde zeefort op het eiland, evenals zwemgelegenheden en stranden. Dit is een logische afsluiting van de dag: de historische route gaat over in een aangename wandeling langs de zee. De combinatie van het monument – Silifke – Kızkalesi past gemakkelijk in één drukke dag als je over een eigen auto beschikt.